سورهٔ توحید شناسنامهٔ حضرت حق است: نام: «هُوَ اللَّهُ». نام خانوادگی: «أَحَدٌ». نام پدر و مادر: «لَمْ یلِدْ»؛ بدون پدر و مادر. نام فرزندان: «وَلَمْ یولَدْ»؛ بدون فرزند. تاریخ تولد و وفات: «الصَّمَدُ»؛ او پر است و اول و آخری برای او نیست. نام همسر: «وَلَمْ یکنْ لَهُ کفُوا أَحَدٌ»؛ بدون همسر و کفو است.

این سوره در جامعیت و بلندی مرتبه با هیچ‌یک از سوره‌های قرآن برابری ندارد. سوره توحید ثلث قرآن می‌باشد و اگر سه بار خوانده شود برابر با قرائت تمام قرآن می‌باشد چراکه همان‌طور که گفته شد این سوره در بلندای خود هویت حق را نمایان می‌سازد. اگر سوال شود خدا کیست و چگونه است این سوره پاسخ‌گو است.

«هُوَ» در این سوره باطن «اللَّه» و «اللَّه» ظاهر «هُوَ» یعنی حقیقت احدیت است. اسم «هُوَ» و «اللَّه» دارای حقیقتی بلند و شأنی عظیم می‌باشد که اسم اعظم بدون «هُوَ» و «اللَّه» نمی‌تواند باشد و همهٔ اسماء حق را باید با این دو اسم باید دنبال نمود.

«هُوَ» اسم احدی و «اللَّه» اسم واحدی می‌باشد. «هُوَ»، هویت باطن و ذات حق یعنی مرتبهٔ احدیت است که در ظاهر به «اللَّه» یعنی واحدیت نمود می‌یابد.

«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدُ» یعنی: این «هُوَ» که «اللَّه» می‌باشد أَحَدُ» است و این‌طور نیست که «اللَّه»، أَحَدُ» باشد بلکه «هُوَ»، أَحَدُ» است آن هم «هُوَ» که «اللَّه» می‌باشد أَحَدُ» است به عبارتی چون «هُوَ» باطن «اللَّه» است می‌شود احدیت. «اللَّه» خود اسم جمعی و در مرتبهٔ واحدیت یعنی تعین ثانی است.